رونق ذخیره‌سازی انرژی، چشم‌انداز تقاضای لیتیوم را تقویت کرد

رونق سیستم‌های ذخیره‌سازی باتری، چشم‌انداز تقاضا برای لیتیوم در سال ۲۰۲۶ را بهبود بخشیده و امیدها را برای بازگشت سریع‌تر صنعتی که با مازاد عرضه دست‌وپنجه نرم می‌کند، افزایش داده است.

بازار لیتیوم از نیمه دوم سال ۲۰۲۲ با مازاد عرضه مواجه بوده؛ به‌طوری‌که رشد تقاضا نتوانست هم‌پای افزایش شدید عرضه‌ای باشد که در پی جهش قیمت‌ها و رونق باتری خودروهای برقی در آن سال شکل گرفت.

با این حال، اصلاحات بخش برق چین موجب شد تقاضا برای لیتیوم مورد استفاده در باتری‌های ذخیره‌سازی شبکه برق در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ بیش از انتظار افزایش یابد و همین موضوع از دیدگاهی محتاطانه اما خوش‌بینانه نسبت به چشم‌انداز سال پیشِ‌رو حمایت کرد.

به گفته «جینی سو»، تحلیلگر مستقر در ووشی از شرکت مشاوره فوبائو، رونق ساخت مراکز داده در چین و در سطح جهانی نیز به رشد تقاضا برای ذخیره‌سازی برق و در نتیجه مصرف لیتیوم دامن زده است. وی افزود رشد سریع تقاضای لیتیوم در بخش ذخیره‌سازی انرژی در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ فراتر از پیش‌بینی‌ها بوده است.

او می‌گوید: در آینده، ذخیره‌سازی انرژی احتمالاً به عامل تغییر‌دهنده‌ای برای بازار لیتیوم تبدیل خواهد شد و بنیان‌های این بازار را تقویت می‌کند؛ اما قیمت‌های بیش از حد بالا می‌تواند توجیه اقتصادی ذخیره‌سازی انرژی را تضعیف کرده و مانع رشد بیشتر قیمت‌ها شود.

سیستم‌های ذخیره‌سازی باتری به سودآورترین صادرات فناوری پاک چین تبدیل شده‌اند؛ به‌طوری‌که فروش آن‌ها در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۵ به حدود ۶۶ میلیارد دلار رسید. این رقم پس از صادرات خودروهای برقی با حدود ۵۴ میلیارد دلار در رتبه دوم قرار دارد.

مورگان استنلی کسری ۸۰ هزار تن معادل کربنات لیتیوم (LCE) را برای سال ۲۰۲۶ پیش‌بینی می‌کند، در حالی که UBS کسری ۲۲ هزار تنی را برآورد کرده است. این در مقایسه با مازاد مورد انتظار ۶۱ هزار تنی در سال ۲۰۲۵ است. سه تحلیلگر چینی دیگر نیز اعلام کرده‌اند که انتظار دارند مازاد بازار لیتیوم در سال جاری محدودتر شود.

بر اساس مجموعه‌ای از پیش‌بینی‌های چهار تحلیلگر، تقاضای جهانی لیتیوم در سال ۲۰۲۶ بین ۱۷ تا ۳۰ درصد رشد خواهد کرد، در حالی که عرضه بین ۱۹ تا ۳۴ درصد افزایش می‌یابد. این تحلیلگران به دلیل نداشتن مجوز، نخواستند نامشان فاش شود.

تحلیلگران دامنه قیمت لیتیوم در سال ۲۰۲۶ را بین ۸۰ هزار تا ۲۰۰ هزار یوان (معادل ۱۱٬۴۳۲ تا ۲۸٬۵۸۰ دلار) به ازای هر تن پیش‌بینی می‌کنند؛ در حالی که این بازه در سال ۲۰۲۵ بین ۵۸٬۴۰۰ تا ۱۳۴٬۵۰۰ یوان بوده است.

نقطه عطف؟

قیمت لیتیوم در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ به روند نزولی خود ادامه داد و در ۲۳ ژوئن به پایین‌ترین سطح سال یعنی ۵۸٬۴۰۰ یوان رسید؛ موضوعی که حاشیه سود و قیمت سهام شرکت‌های معدنی را در سطح جهانی تحت فشار قرار داد و برخی تولیدکنندگان را وادار به کاهش تولید کرد.

اما تعهد پکن در ماه ژوئیه برای مقابله با ظرفیت مازاد در چندین بخش از جمله لیتیوم، و همچنین توقف تولید در ماه اوت در معدن «جیانشیاوو» متعلق به غول باتری‌سازی چین، CATL ـ که حدود ۳ درصد از عرضه جهانی را تأمین می‌کند ـ موجب جهش قیمت‌ها در سطح جهانی شد.

قیمت کربنات لیتیوم در بورس آتی گوانگژو با ۱۳۰ درصد افزایش نسبت به کف قیمتی سال، در ۲۹ دسامبر به ۱۳۴٬۵۰۰ یوان در هر تن رسید که بالاترین سطح از نوامبر ۲۰۲۳ محسوب می‌شود. قیمت‌های نقدی ارزیابی‌شده توسط مؤسسه Fastmarkets نیز در همین بازه ۱۰۸ درصد رشد کرد.

بر اساس محاسبات رویترز با استفاده از داده‌های UBS، انتظار می‌رود تقاضای لیتیوم برای ذخیره‌سازی انرژی در سال ۲۰۲۶ پس از جهش ۷۱ درصدی در سال ۲۰۲۵، ۵۵ درصد دیگر افزایش یابد.

کارگزاری «گوتای جونان» پیش‌بینی کرده است که تقاضای معادل کربنات لیتیوم از محل ذخیره‌سازی انرژی در سال ۲۰۲۶ به ۳۱ درصد از کل مصرف برسد؛ در حالی که این سهم در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۳ درصد بوده است. این روند به‌تدریج از سهم بازاری می‌کاهد که تاکنون در اختیار باتری‌های خودروهای برقی بوده است.

با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که گذار سریع‌تر از انتظار به فناوری باتری‌های سدیم-یون در سیستم‌های ذخیره‌سازی، همراه با کند شدن فروش خودروهای برقی، می‌تواند رشد تقاضا را محدود کند؛ ضمن آنکه افزایش عرضه نیز مانع رشد شدید قیمت‌ها خواهد شد.

در ماه دسامبر، رئیس انجمن خودروهای سواری چین نسبت به افت تقاضای باتری‌های لیتیومی در سه‌ماهه نخست سال هشدار داد؛ افتی که بخشی از آن ناشی از کاهش مورد انتظار فروش خودروهای برقی هم‌زمان با حذف تدریجی مشوق‌های مالیاتی است.